Libri “Kongresi i Dibrës” i Qenan Zija Manastirit, dokumenti monumental kongresi i dibres 1
Nga RAMAZAN S. ILNICA

Në vend të hyrjes

Në gazetën “Rruga e Arbërit”, korrik 2009, jemi njohur me veprimtaritë në kuadër të 100-vjetorit të Kongresit të Dibrës dhe me materialet në konferencën shkencore për 100-vjetorin e Kongresit të Dibrës.

Atëherë kam lexuar dhe një kumtesë të Mr. Ruzhdi Lata, me temën “Kontributi i Qenan Manastirliut në Kongresin e Dibrës”. Autori shkruan: “Veprës së Qenan Manastirliut i ka bërë një studim të veçantë Haki Sharofi, por këtij libri i referohen gati tërë historiografët që janë marrë me këtë ngjarje historike…” Mr.…

Lexo më shumë

Kush ishte Sami Gonxhja, autori i muzikës “Marshi i djelmënisë dibrane”
Mësuesi atdhetar dhe demokrat sipas kujtimeve të të birit, prof. as. D. HYQMET GONXHJA

Sami Gonxhe lindi në vitin 1893 në qytetin e Dibrës së Madhe. Babai tij, Hafëz Raif Gonxhja, ka qenë një hoxhë erudit, ndërsa nëna e tij, Habibja, ishte bijë e latifondistit Ismail Kurt Aga Dovolani (Dagleri).
Sami Gonxhja kreu në vitin 1910 shkollën e mesme të përgjithshme në qytetin e Manastirit. Ashtu si edhe babai i tij zotëronte plotësisht gjuhën turke, arabe dhe persiane.…

Lexo më shumë

Personaliteti i Hafiz Xhemal Mullait
Nga prof.dr. Xhemal BALLA

Është e bukur që në këto ditë aktiviteti përkujtimor të kujtosh ato vite të bukura mësimi plot nostalgji me mësuesin e nderuar të Kuranit Hafiz Xhemalin. Në vitet e shkollimit në Medresenëë e Tiranës, orët e mësimit më mbresëlënëse ishin ato me mësues Hafiz Xhemal Mullai. Momentet mësimore që kalova më të, kanë qenë e kanë mbetur vazhdimisht pjesë e jetës time, kuptimi i punës dhe i ndjesive të mia, që edhe sot i kujtoj me dashuri, mallëngjim e respekt.…

Lexo më shumë

Çfarë i kërkoi Elez Isufi perandorit të Austro-Hungarisë?
copëza bisedash për historinë
Nga prof. Bajram Xhafa

Në me rastin e 100 vjetorit të betejës në Lanë Lurë, 28 tetor 1921, e fundit në ballafaqimet luftarake të dibranëve me serbët, në Luftën Çlirimtare të Dibrës kundër Intervencionit Ushtarak Jugosllav të viteve 1918 – 1921.
Nën hijen freskuese të blirëve, anës bulevardit të bukur të Peshkopisë që mban emrin “Elez Isufi”, heroit dibran të luftës me serbët, duke pirë kafe me dy zotërinj të fisëm, sheherlinj të Peshkopisë, Ruzhdi Shehu dhe Rexhep Stojku, një ditë gushti 1995 shënova edhe këto:
Elez Isufi dhe Abdi Kola te perandori austro – hungarez.…

Lexo më shumë

Destan Puca i Grykës së Madhe, prijës i vegjëlisë
Me rastin e 90 vjetorit të vdekjes

Nga Zabit Lleshi

Në historinë e Dibrës, konkretisht në atë të Grykës së Madhe, Destan Puca është një protagonist i saj dhe zë një vend të veçantë. Veprimtaria e tij patriotike dhe atdhetare shtrihet në vitet 1890-1930. Bashkëkohës me Elez Isufin, Mersim Demën, Dan Camin, Sheh Sulën, Jakup Canin, Sulë Hupin, Dalip Karajin, Mehmet Duriçin, Liman Alliun etj, të cilët kanë dhënë një kontribut të rëndësishëm në luftën kundër Perandorisë Osmane, për pavarësinë e Shqipërisë, mbrojtjen e saj nga shovinistët serbë e bullgarë, austriak si dhe në atë për demokratizimin e jetës së vendit 1921-1924.…

Lexo më shumë

Guva e vizatuar e Reçit
Nga Prof. Adem Bunguri

Foto e guvës së Reçit (2010:217)

Një faqe mjaft interesante e jetës kultike dhe shpirtërore të banorëve të epokës së bronzit, është përjetësuar në shkëmbin e Kojzakut, që ndodhet midis fshatrave Gjur-Reç, Tharkë dhe Arat e Poshtme të zonës së Reçit1. Në anën perëndimore të guvës, hapet një tarracë e gjërë, e përshtatshme për banim, e njohur me emrin “Kalishte”, ku ruhen gjurmët e një vendbanimi prehistorik dhe antik ose antik të vonë2.…

Lexo më shumë

Një gotë qelqi veneciane nga kështjella e Peshkopisë
arkeologji | Nga Adem Bunguri

Pamje nga afër e kështjellës së Peshkopisë.

Kështjella e Peshkopisë, e njohur me emrin “gradishtë“, gjendet në rrethinën juglindore të qytetit të sotëm, midis fshatit Begjunec në jug dhe përrroit të Peshkopisë në veri. Koordinatat gjeo-topografike të saj janë: x-41o41‘ 0‘‘; y-20o 26‘ 54‘‘ dhe z-698m. Terreni i brendshëm i saj me prerje eliptike ka syprinë të sheshtë, me pjerrësi të lehtë jugore dhe orientim lindje-perëndim.…

Lexo më shumë

Tosum Xhemali, pasioni për muzeumet
Nga Zabit Lleshi

Maqellara është ndër trevat e shquara të Dibrës. Ajo ka një histori të pasur me veprimtari patriotike gjatë kohëve të vjetra e deri në Luftën e Dytë Botërore (ajo e luftës Nacionalçlirimtare). Nga gjiri i popullit të Maqellarës kanë dalë patriotë emri të cilëve i ka kaluar kufijtë e Dibrës dhe Shqipërisë siç janë Iljas Pashë Dibra, Ismail Strazimiri, Ramiz Dibra, Ramiz Varvarica (heroi i popullit), Nazif Grazhdani, Sadulla Strazimiri, Nazmi Rushiti (heroi i popullit) e deri tek Mentor Qoku, më të rinjtë Xhelil Gjoni, Sali Stafa, Rakip Dançe, Musa Rama, Verdi Kadria, Drita Strazimiri, deputetët Dine Maqellara, Gani Strazimiri, Abdulla Baftjari, Kimete Goxhi, Ilir Gjoni, Agron Qoku etj.…

Lexo më shumë

Duke lexuar librin historiko-biografik “Atdhetarët Shatku”
Nga Remzi Zeqja

Nëse do të bënim një panoramë të shkurtër gjeo-historike të Dibrës, ia vlen të ndalemi në disa momente më pikante të saj. Padyshim, duke qenë zonë kufitare, por edhe atdhetare, në trevat e saj janë zhvilluar pak më shumë se gjysma (18 gjithsej) e betejave që kreu Skënderbeu kundër turqve (18 gjithsej). Në vitin 1909 zhvilloi punimet Kongresi i Dibrës së Madhe me delegatë nga e gjithë Shqipëria dhe që mbështeti kërkesat e Lidhjes së Prizrenit (1878) Lidhjes së Pejës dhe Kongresit të Manastirit (1908), ku u vendos alfabeti i gjuhës shqipe.…

Lexo më shumë

Dibër moj, ti, Dibra ime

Dhjetra vite ma parë, nga vitet shtatëdhjetë, atëherë djalosh i ri e krejt ëndra për jetën, Ferit Ferati e la Sllovën, vendlindjen e tij të bukur dhe u shpërngul përfundimisht në metropolin shqiptar, Tiranë, me punë dhe shtëpi, një ëndërr e shumë prej djemve të Ujemujës në ato vite. Shumë kush foli si nën zë:”Feriti iku, na e ktheu shpinën, nuk do të kthehet më kurrë”.…

Lexo më shumë
1 2 3 9