RRUGA e ARBERIT
RRUGA e ARBERIT
 RRUGA e ARBERIT: Aktualitet
RRUGA e ARBERIT: Foto
Hartë e hapësires ku do të shtrihet Rruga e Arbërit
Nga punimet në Rrugën e Arbërit | Foto: Bujar Karoshi
Foto: B. Karoshi
Qafa e Tujanit
Lura, një nga perlat e Dibrës
Sport dhe agrëtim mbi lumin Drin | Foto: PBH (FB)
Pamje nga Kalaja e Dodës
Frutat e famshme të fermerëve dibranë
Burimet e famshme të Setës
Foto: B. Karoshi
Foto: B. Karoshi

2015: Deklaratat për Rrugën e Arbrit

Kryeministri Rama duke nënshkruar marrëveshjen

Nga Bujar Karoshi

Nga nënshkrimi i memorandumit deri te finalizimi i marrëveshjes; nga deklaratat për tenderin në shkurt 2015 deri te vështirësitë e negocimit. Premtimet në fushatën për zgjedhjet vendore, ligji i miratuar, vështirësitë e negocimit me kompaninë kineze. Të gjitha deklaratat në lidhje me këtë çështje nga kryeministri Edi Rama, kryetari i Parlamentit Ilir Meta dhe ministrat Edmond Haxhinasto, Shkëlqim Cani dhe Arben Ahmetaj.
Premtimet e dhjetorit të 2014-ës të Kryeministrit Rama dhe Ministrit Haxhinasto kanë rezultuar një premtim i parealizuar. Ndërsa deklarata e Ministrit Ahmetaj se një tender për këtë proces do të zhvillohet në shkurt ishte një gënjeshtër me këmbë të shkurtra.
Në prill, Ministri i Transporteve kishte deklaruar se “Fillimi i punimeve në Rrugën e Arbërit, pritet të jetë në 2016-ën dhe parashikohet të përfundojë brenda 3 viteve”. Kjo deklaratë atëherë u prit me pesimizëm, por tani kur viti ka ikur, në qoftë se do të rezultojë i vërtetë, do të jetë një lajm i mirë. Ndryshe do të regjistrohet si gënjeshtra më e gjatë e vitit.

2015, viti i premtimeve

Një vit më parë, kryeministri Edi Rama njoftonte përmes rrjeteve sociale nga Beogradi, ku merrte pjesë në Samitin ekonomik mes Kinës dhe vendeve të Evropës Juglindore, se: “U nënshkrua memorandumi i bashkëpunimit me Chinese Exim Bank për hapjen e një kantieri projektesh në Shqipëri me financime kineze. Projekti i parë që do të çelë siparin e një epoke të re bashkëpunimi mes Shqipërisë e Kinës do të jetë Rruga e Arbërit, e cila do të nisë vitin e ardhshëm”. Por që prej atëherë, ndërsa pritej muaj pas muaj të nisnin punimet, asgjë nuk ka ndodhur, përveç deklaratave kontradiktore të muaj pas muajshme nga ministrat e qeverisë, kryesisht të atij të Ekonomisë dhe Transportit.
Gjatë këtij viti lajmet për Rrugën e Arbrit kanë qenë të vazhdueshme në median qendrore dhe lokale, por pavarësisht optimizmit të herëpashershëm, sidomos pas miratimit të ligjit të posaçëm më 16 prill 2015, asgjë nuk ka ndodhur në terren. Ndërsa premtimeve se ky proces do të jetë transparent për publikun kanë qenë një dështim i plotë. Që prej miratimit të ligjit, gjithçka në këtë drejtim ka rezultuar me mungesë informacioni dhe me një padëshirë të madhe për të dhënë hollësi rreth procesit.
Premtimet e dhjetorit të 2014-ës të Kryeministrit Rama dhe Ministrit Haxhinasto kanë rezultuar një premtim i parealizuar. Ndërsa deklarata e Ministrit Ahmetaj se një tender për këtë proces do të zhvillohet në shkurt ishte një gënjeshtër me këmbë të shkurtra.
Në muajin prill Parlamenti Shqiptar u investua në një ligj të posaçëm për këtë çështje, me anë të të cilit synonte të shkurtonte procedurat për një fillim sa më të shpejtë të punimeve, por edhe kjo nuk bëri të mundur që puna të niste brenda vitit. Sipas ligjit, brenda dhjetorit ky proces duhej të kishte përfunduar, por të paktën publikisht nuk ka asnjë informacion. Burime të gazetës muaj pas muaji kanë deklaruar se bisedimet nuk po ecnin mirë. Kjo në fillim kishte të bënte me mungesën e një projekti final, por më pas u përkthye në rritje të kostos financiare, ndryshe se çfarë ishte deklaruar më parë.
“Për këtë segment 28.7 miliardë është vlerë e projektit e përllogaritur nga ARRSH, ndërkohë që kompania kineze ka paraqitur një vlerë rreth 25% më të ulët”, do të deklaronte Ministri i Transportit dhe Infrastrukturës Edmond Haxhinasto në Komisionin e Ekonomisë dy ditë para miratimit të ligjit më 16 prill 2015. Por tani, në fund të vitit, Ministri nuk preferon të japë shifra, pasi duket se ato dukshëm janë të ndryshme nga çfarë është thënë në fillim të 2015-ës. Ai deklaron se “pavarësisht përpjekjeve tona për të arritur një konkluzion dhe një marrëveshje koncesionare me një ofertë që kemi nga një kompani kineze, kur të konkludojmë siç duhet në shifra në vlera për financimin e kësaj rruge do të vijmë këtu dhe do të themi e kemi konkluduar”.
Gjatë muajve të fundit të vitit është folur edhe për një tërheqje të Exim Bank nga financimi, por qeveria nuk e ka pohuar, por as nuk e ka kundërshtuar këtë informacion. Përkundrazi, gjatë muajit nëntor, Kryeministri Rama dhe homologu i tij kinez kanë biseduar sërish për këtë çështje. “Një tjetër moment i bashkëbisedimit ishte finalizimi i negociatave për të filluar punimet në Rrugën e Arbërit”, shkruante në njoftimin për shtyp zyra e Kryeministrit shqiptar. Në prill, Ministri i Transporteve kishte deklaruar se “Fillimi i punimeve në Rrugën e Arbërit, pritet të jetë në 2016-ën dhe parashikohet të përfundojë brenda 3 viteve”. Kjo deklaratë atëherë u prit me pesimizëm, por tani kur viti ka ikur, në qoftë se do të rezultojë i vërtetë, do të jetë një lajm i mirë. Ndryshe do të regjistrohet si gënjeshtra më e gjatë e vitit. Por gjatë këtij viti nuk kanë munguar edhe premtimet me lugën bosh, madje edhe skenat groteske me vepra imagjinare nuk kanë munguar. Një ish kryetar bashkie i thurte hosana Kryeministrit gjatë fushatës elektorale për zgjedhjet vendore. “Doja ta falënderoja Kryeministrin Rama së bashku me ministrat e tij për mbajtjen e të gjitha premtimeve të bëra në fushatën elektorale; Për uljen e moshës së pensionit; hapjen e thellësisë së pusit dhe premtimin më kryesor, ndërtimi i Rrugës së Arbrit. Kështu që, Kryeministrit, aktualisht, nuk kemi se çfarë i kërkojmë, përderisa të gjitha premtimet e bëra në fushatë i ka mbajtur në një kohë rekord...”. Në fakt, tani është koha t’ia kërkojmë përditë Kryeministrit dhe qeverisë së tij premtimin. Jo vetëm se është një premtim për qarkun e Dibrës, por se është edhe një aks i rëndësishëm rrugor, siç ka thënë edhe vetë gjatë zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2013. “Ky është një projekt kombëtar, është një projekt shumë i rëndësishëm jo vetëm për ju, por është shumë i rëndësishëm për Shqipërinë. Është një projekt që nuk garanton thjesht lëvizjen, nuk shkurton lëvizjen thjesht, po garanton një zhvillim për një territor të tërë që tani është jashtë hapësirës së zhvillimit dhe është një projekt që për ne hyn te projektet strategjike që ne do ta çojmë përpara me shumë vullnet”.

2015: deklaratat mbi rrugën e Arbërit nga politikanë dhe qeveritarë

Edmond Haxhinasto, 6 Dhjetor 2014:

“Jemi në fazën përmbyllëse të negociatave për nje marreveshje konçesionare për realizimin e segmentit kryesor të Rrugës së Arbërit. 1

Edi Rama, 16 dhjetor 2014:

“U nënshkrua memorandumi i bashkëpunimit me Chinese Exim Bank për hapjen e një kantieri projektesh në Shqipëri me financime kineze. Projekti i parë që do të çelë siparin e një epoke të re bashkëpunimi mes Shqipërise e Kinës do të jetë Rruga e Arbërit, e cila do të nise vitin e ardhshëm”. 2

Edmond Haxhinasto, 15 dhjetor 2014.

“Nënshkrimi i memorandumit të bashkëpunimit me Chinese Exim Bank për hapjen e disa projekteve në Shqipëri me financime kineze. Projekti i parë i këtij bashkëpunimi mes Shqipërise e Kinës do të jetë Rruga e Arbërit, i cili do të nisë vitin e ardhshëm”. 3

Arben Ahmetaj: 6 Janar 2015:

Në fushën e transporteve risi është ndërfaqja e koncesioneve për ndërtim, mirëmbajtje, operimi i akseve kryesore rrugore me qëllim përmirësimin e sigurisë rrugore. Dua të përmend dy projekte që janë tashmë duke u përpunuar si kontraktime publik-privat; një është ndërtimi i segmentit të rrugës së Arbrit, që besoj do të jetë risi e fund dimrit, pra besoj në fund të shkurtit do të jetë në tenderim... 4

Edmond Haxhinasto, ATSH, 29 Janar 2015:

Kompania kineze China State Construction engrg.corp.ltd do të ndërtojë Rrugën e Arbërit. Kjo u bë e ditur për ATSH-në nga burime nga Ministria e Transportit dhe Infrastrukturës. Një ditë më parë, vet ministri i Transportit, Edmond Haxhinasto, tha se punimet për ndërtimin e rrugës së Arbërit, konsideruar si rruga e dytë e rëndësishme në vend pas Rrugës së Kombit, do të nisin brenda muajit prill. “Besoj se brenda muajit prill do miratojmë ligjin përkatës për akordimin e kontratës së Rrugës së Arbërit kompanisë kineze, e cila paraqiti ofertën”, tha ministri. Ende nuk janë bërë publike detaje të ofertës së paraqitur nga kompania kineze China State Construction. 5

Edmond Haxhinasto, 20 mars 2015:

“Kemi dërguar një pr/ligj në parlament për tu miratuar. Pr/ligji do të jetë i veçantë duke qenë se kompania kineze i ka mundësitë financiare” 6

Edmond Haxhinasto, 14 prill 2015: 

“Për këtë segment kjo vlerë që unë ju thashë sot, 28.7 miliard, është vlerë e projektit e përllogaritur nga ARRSH, ndërkohë që kompania kineze ka paraqitur një vlerë rreth 25% më të ulët”. 7

Edmond Haxhinasto: 14 prill 2015:

Kjo rrugë nuk parashikon taksim. Rruga e Arbërit është një nga projektet e parashikuara nga qeveria aktuale. Fillimi i punimeve në Rrugën e Arbërit, pritet të jetë në 2016-ën dhe parashikohet të përfundojë brenda 3 viteve. 8

Arben Ahmetaj, 16 Prill 2015:

“Do të duhet të theksohet këtu se projekti që kompania kineze ka sjellë, është një projekt i cili do të negociohet. Ajo që ne sjellim këtu është kërkesa për të filluar një procedurë të veçantë, për shkak të natyrës së veçantë të financimit, në formën e partneriteti publik privat, për 27 kilometra patjetër super të vështirë nga ana teknike dhe gjeografike. Sa do të jetë kostoja? Sa transparente do të jetë? Besoj se ky Parlament dhe institucionet e tjera kanë mundësi ta ndjekin gjatë procedurës së negociatës.... Nga ana financiare dhe nga ana teknike është një projekt që patjetër jo vetëm duhet mbështetur dhe promovuar por, për mendimin tim, do të duhet të shtyhet më tej për të kapur patjetër kufirin me Maqedoninë”. 9

Edmond Haxhinasto, 16 Prill 2015:

“Po diskutojmë këtu sot miratimin e proçedurës së veçantë të Rrugës e Arbërit, vepër e cila ka filluar në vitin 2007 dhe sot jemi në realizimin 50% të kësaj rruge, ndaj mbetet një angazhim i yni për ta realizuar këtë segment të rëndësishëm të rrjetit tonë rrugor... Absolutisht do të jetë një proçes plotësisht transparent, prandaj po sjellim këtë ligj në Parlament dhe po kështu do jetë dhe proçesi i disktutimit të termave final të kontratës, të cilat do të sillen në parlament për tu miratuar. Por mund të them se transparenca në Shqipëri edhe duhet të konfirmohet dhe fakti është që e kemi nisur me transparencë të madhe, pasi planifikimi nga propozimi që na ka ardhur është si vlerë për kilometër shumë më e ulët se ajo që është aplikuar deri më sot, besoj nuk është e dhënë e pakët... E përsëris, se kosto është më e ulët se ajo që është realizuar deri më sot për këtë vepër konkrete... Taksimi i kësaj rruge potencialisht do të vijë vetëm si rezultat i konkluzioneve të Strategjisë së Taksimit të Rrugëve kur të përfundojë studimi. Pra nuk është e vertetë që ne kemi parashikuar një taksë për këtë rrugë, për ta ndërtuar këtë rrugë me taksat e qytetarëve.  10

16 Prill 2015:

Miratohet ligji nr. 41/2015 “Për përcaktimin e procedurës së veçantë për negocimin dhe lidhjen e kontratës koncesionare/ppp, me objekt ndërtimin, operimin, mirëmbajtjen dhe menaxhimin e Rrugës së Arbrit, ndërmjet shtetit shqiptar dhe shoqërisë “China State Construction Company” 11

Arben Ahmetaj: 23 Maj 2015:

“Tek infrastruktura, mos harroni që në bazë të ligjit të ri të koncesioneve, ju keni mundësi të vini të ndërtoni me risk totalisht të mbuluar koncesione për të ndërtuar rrugë apo segmente autostradash. Rasti i kompanisë kineze, konsorciumit kinez që ka marrë Rrugën e Arbrit, është një rast spektakolar. Ne kemi ndërtuar një formulë shumë të thjeshtë, një formulë fituese që është “win,-win” për shtetin shqiptar, për qytetarët shqiptarë, por edhe për kompanitë”. 12

Shkelqim Cani, Bulqizë, 8 Qershor 2015:

Nga vjeshtë fillon rruga e Arbrit me tunelin e dytë, shumë më i gjatë se ky dhe me urën e Vashës që është shumë e lartë dhe një nga veprat e rralla në Shqipëri. Ky është premtimi kryesor që ne kemi dhënë për gjithë qarkun e Dibrës 13

Edi Rama, Bulqizë, 8 Qershor 2015:

“...me këtë tunel jepet edhe mesazhi shumë i qartë për gjithë Dibrën, që rruga e Arbrit nuk është më një fantazmë elektorale që shfaqet vetëm nëpër fushata, por është një realitet mbi të cilin ne po punojmë fort. Kemi siguruar edhe financimin për pjesën më të vështirë, me një kompani ndër më të mëdhatë e Kinës. 14

Ilir Meta, Bulqizë, 13 qershor 2015.

“Ne kemi treguar se nuk bëjmë rrugë dhe nuk hapim rrugë thjeshtë për fushata elektorale dhe nuk i lëmë rrugët, rrugëve. Në vjeshtë fillon dhe do të përfundojë Rruga e Arbrit, ajo që do ta lidhë Bulqizën me Tiranën për 40 minuta në mënyrën më komode, duke i dhënë fund izolimit historik të gjithë kësaj treve të jashtëzakonshme”. 15

Shkëlqim Cani, 9 Korrik 2015:

(duke folur për ligjin e konsencionit ne dogana) ...Ne kemi llogaritur vetëm 5% rritje në vit. Diferenca është për kursim;  Kursimi është sa për t’u ndërtuar “Rruga e Arbrit”! Jo 100 milionë, por është e sigurt se do t’u kursejmë shqiptarëve edhe 400 milionë euro! 16

Arben Ahmetaj, 16 Korrik 2015:

Po u marr shembull rrugën e Arbrit. E kishim dot rrugën e Arbrit me ato resurse financiare? Nuk e kishim dot. Atëherë çfarë do ti thuhej popullit të Dibrës? Ne nuk kemi para, ti gjej rrugë e kalo në rrugë. Jo. Atëherë hyn në një invencion me koncesionarin e mundur, i cili është një kompani kineze që financon. Financon dhe ta sjell rrugën për tre vjet dhe ti e paguan për 15 apo 20 vite. Çfarë është ky? Ky është një partneritet publik privat i shëndetshëm. Ky është invencion Ky është partneritet, që sjell një shërbim nga kalendat greke, ja sjell sot qytetarit. Kjo është detyrë e qeverisë dhe kjo është përgjegjshmëri kur bëjmë debat për koncesionet. 17

Edmond Haxhinasto: 4 Shtator 2015:

“Jemi në një komunikim të vazhdueshëm me kompaninë kineze që ka marr zyrtarisht kontributin tonë në informacion dhe studime. Kompania Kineze është duke përgatitur ofertën përfundimtare që do të negociohet brenda 60 ditëve siç e kërkon ligji. Ne jemi në pritje. Brenda shtatorit ajo duhet të vijë dhe pastaj janë edhe 60 ditë të tjera negociimi”. (Intervista e Ministrit Haxhinasto për gazetaren Ilva Tare) 18

Edmond Haxhinasto, 3 nentor 2015:

“Siç e dini, për sa i takon Rrugës së Arbrit, është bërë një ligj i cili ka përcaktuar një procedurë të veçantë për trajtimin e kësaj vepre. Grupi i punës është ngritur që para dy muajsh. Ka pritur dhe konsulencën ndërkombëtare të domosdoshme, për këto lloj kontratash, për kompleksitetin dhe rëndësinë që ato kanë. Besoj që me përfundimin e procesit të përzgjedhjes së Konsulencës, që u bë para pak ditësh, grupi i punës do të rizgjidhet për të vlerësuar edhe ai me transparencë të plotë dhe gjithashtu nëse kjo ofertë e kompanisë kineze ka interes publik. Me të përfunduar vlerësimin grupi i punës, edhe atë vlerësim do t’jua vëmë në dispozicion që ta studioni, ta shikoni, gërmë më gërmë. 19

Arben Ahmetaj: 27 Nëntor 2015:

Rruga e Arbrit është në negociatë akoma. Negociata është në nivel të avancuar. Ka debate teknike shumë të rëndësishme dhe mund të them që po vazhdon diskutimi në nivel teknik për rrugën e Arbrit. 20

Edmond Haxhinasto, 2 dhjetor 2015:

 Për rrugën e Arbërit mund tju them që “po” edhe ky është një projekt i cili ka pikëpyetjet e veta shumë të rëndësishme. Pavarësisht  përpjekjeve tona për të arritur një konkluzion dhe një marrëveshje koncesionare me një ofertë që kemi nga një kompani kineze, kur të konkludojmë sic duhet në shifra në vlera për fiancimin e kësaj rruge do të vijmë këtu dhe do të themi e kemi konkluduar. 21

Edmond Haxhinasto, 7 dhjetor 2015:

Një shembull tjetër që dua të ndalem, është Rruga e Arbrit. Një deputet tha që nuk është hedhur asnjë qindarkë, por janë 15 milion dollarë që janë hedhur në 2 vite në Rrugën e Arbrit. 75 milion që nga fillimi i saj, dhe akoma kemi një segment 27 kilometra, të papërfunduar. Sepse kushton shumë ky segment sa gjithë rrugët e tjera, rreth 200 milion dollarë, dhe për këtë po negociojmë me kinezët! (Fjala e Ministrit Haxhinasto në Parlament për Buxhetin 2016 22

Edi Rama, 27 nëntor 2015:

“...finalizimin sa më parë të negociatave financiare për të nisur punimet në Rrugën e Arbrit...” 23
Shtyp ketu per referencat dhe linqet me deklaratat e plota.
[Dhjetor 2015]

Jeta kulturore mbyll vjeshtën në Dibër

Nga Oda Dibrane | Foto: Bujar Karoshi

Folku, arti dhe libra do ta ngrohin qytetin e Peshkopisë në këto ditë të fundit të tetorit.Një ekspozitë e piktorit të talentuar Zaim Elezi - Zaya, i cili kthehet pas 20 vitesh në vendlindje me pikturat e tij plot ngjyra, detaje e ngrohtësi, hap siparin e veprimtarive. Ndërsa një koloni piktorësh ndër më të njohurit në vend, së bashku me piktorë nga Peshkopia dhe Dibra e Madhe, do të hedhin në telajo ngjyrat e vjeshtës. Të organizosh veprimtari të tilla nuk është e mundur të realizohet vetëm nga institucionet vendore apo dashamirësia e ndonjë individi, sado e madhe qoftë ajo. është e nevojshme që një rreth më i madh individësh, biznesesh apo shoqatash të vetangazhohen në këtë proces. Shoqatat dibrane nuk po mundin që të bëhen katalizatorë të organizimit të veprimtarive të tilla, megjithëse shpesh përpiqen në këtë drejtim.

A është tërhequr “Exim Bank”?

Nje detaj nga punimet | Foto: Bujar Karoshi

“Exim Bank është tërhequr nga financimi për Rrugën e Arbrit”. Kështu tha më 22 shtator në emisionin “Një natë me Xhaxhiun” në “News 24”, Geri Selenica, Drejtor Ekzekutiv i Qendrës për Studime Strategjike. “Para dy javësh, theksoi Selenica, unë i kam bërë të ditur qeverisë shqiptare që Exim Bank, e cila mori përsipër financimin e rrugës, e refuzoi”.
Kjo deklaratë e Selenicës nuk konfirmohet nga burime pranë qeverisë apo pranë saj. Në fillim të muajit shtator, ministri i Transportit dhe Infrastrukturës, Edmond Haxhinasto, gjatë një interviste në emisionin “Tonight”, pyetjes së gazetares Ilva Tare se “çfarë pritet për të filluar Rrugën e Arbrit?”, ai tha se “jemi në një komunikim të vazhdueshëm më kompaninë kineze, e cila ka marrë tashme zyrtarisht kontributin tonë me informacion dhe studime për segmentin që do të ndërtojë.është duke përgatitur ofertën përfundimtare e cila do të negociohet për 60 ditë, ashtu siç e kërkon ligji”.

Zjarret në pyje; njeriu apo natyra?

Pyjet te demtuara nga zjarri | Foto: Bujar Karoshi

Ndërsa banorët e Fushë Bulqizës protestonin në fillim të gushtit kundër shfrytëzimit të pyjeve në malet mbi fshatin e tyre, duke rrezikuar kurorën e fshatit dhe pasuritë ujore, në anën tjetër të maleve, poshtë Liqenit të Zi, një zjarr i madh mbulonte pyjet e Tërnovës. Media raportoi se duke filluar nga dhjetëditëshi i fundit i korrikut, mbi 100 hektarë pyje me ahe e pisha janë djegur në Malin e Tërnovës. Zjarret u konstatuan nga një roje i një firme private të një hidrocentrali dhe ndërhyrja për t’i shuar ishte shumë e vështirë. Ndërsa Zoti nuk ndihmoi me asnjë pikë reshje.
Zjarri dhe shfrytëzimi pa kriter i pyjeve nuk është një çështje e ditëve të sotme. Që pas rrëzimit të sistemit komunist, mbi këtë pasuri natyrore kanë vazhduar masakrat ditë pas ditë, herë me zhurmë e herë në qetësi, herë ditën e herë natën, duke sjellë sot dëme që duan shekuj të riparohen.

Gjenden xhevahire në Shpellën e Rusit

Kerkuesit duke zbritur ne shpelle | Foto: Hristo Canev [FB]-

“Te shpella e Rusit, përveç stalaktiteve, stalagmiteve janë gjetur edhe xhevahire”. Kështu thotë për radion bullgare BNR, Aleksej Zhallov, njëri nga speleologët më të njohur në Ballkan. Nga data 4 deri më 11 korrik, 11 anëtarë të klubit “Heliktit” në Bullgari, në bashkëpunim me alpin “Korabi” – Peshkopi kanë eksploruar dy shpella të pa studiuara më parë, ajo e Rusit në Çidhën dhe shpella ujore e Sopanikës në burimet e Setës.
Kjo ka qenë e katërta ekspeditë radhazi e speleologëve bullgarë - studiuesit e shpellave, - të drejtuara nga Aleksej Zhallov. Zhellov, menjëherë pas kthimit në Bullgari, ka njoftuar “lajmin e mirë se në dy shpella është bërë përparim, dhe ata vazhdojnë në gjatësi dhe thellësi”. Por lajmi që mund të konsiderohet si “skup” gjatë kësaj vere të nxehtë është se në shpellën e Rusit, përveç stalaktiteve, stalagmiteve janë gjetur edhe xhevahire. “Shpella e Rusit është një humnerë vertikale, thotë Zhellov për radion Bullgare BNR.

Qershia, e ëmbël në pemë, e idhët në treg

Qershia e famshme e Dibres | Foto: Bujar Karoshi

Fundi i majit dhe fillimi i qershorit gjithë Dibra i gëzohet frutit të qershisë, pasi jo vetëm është fruti i parë i vitit, por është i ëmbël dhe është shumë ndjellës kur e shikon në fotografi. Por si është situata me këtë frut kaq të kërkuar, që çmimi lëviz me ditë, nga më e shtrenjta 500-700 lekë kg në Tiranë, deri në ditët e fundit që e gjen në dyqane në kryeqytet edhe me 50-60 lekë?
Në Dibër, vitet e fundit shumë fermerë e kanë mbjellë qershinë, ndërsa disa prej tyre kanë trashëguar qindra rrënjë nga periudha e komunizmit. Dhe jo vetëm për konsum familjar, por edhe për të hedhur në treg e shitur. Dy-tre vitet e fundit prodhuesit e qershive ishin të kënaqur me fitimet e tyre nga shitja e qershive, për aq sa kishin. Fitimet ishin modeste për arsye se edhe numri i rrënjëve të mbjella nga fermerët ishte relativisht i vogël. Por edhe me çmimin ishin të kënaqur të gjithë prodhuesit. Por këtë vit, përkundër prodhimit të madh dhe cilësor, tregu ofroi shumë pak përkrahje, duke i lënë kokrrat e qershisë të kalben në pemë fermerët e mërzitur dhe tregun e uritur.

Pak histori
Ishin vite të arta ata, kur qershia eksportohej. Një nga specialistët me përvojë të agronomisë, Qerim Kadriu, tregon se ajo shkonte shpesh e konservuar në formën e kompostos dhe te reçelit në Kinë dhe Gjermani. 365 hektarë kultivoheshin në Dibër asaj kohe. Mund të përmendim disa blloqe me qershi si Ravnat me 66 hektarë, Zbineci me 47 hektarë, Kabe me 23 hektarë, Kuplani me 13 hektarë e shumë të tjerë si këto. 'Fatkeqësisht, - thotë Osman Xhili, një ekspert i frutikulturës pranë Drejtorisë së Bujqësisë në Dibër, - disa blloqe me mijëra rrënjë u prenë e u sakatuan, të tjerë mbijetuan e janë shëndoshë e mirë dhe sot e kësaj dite. Ky fakt të le të kuptosh se ky frut jo vetëm lufton plakjen, por dhe vetë druri i qershisë, thuajse nuk e njeh plakjen'. 'Në bllokun e Ravnave, - thotë Xhili, - gjetëm një rrënjë qershie me përmasa të rralla. Diametri i trungut ishte 1,2 metër, perimetri afër 4 metra, kurse mosha e saj 55 vjeç. Prodhimi i një peme të tillë mund të shkojë mbi 7 kv, që e llogaritur me një çmim prej 100 lekë për kilogram, përfitimi në total nga një rrënjë e tillë shkon diku te 500 euro'.
Qershia është shumë e përshtatshme për rajonin e Dibrës. Shfrytëzon shumë mirë tokat skeletike, gurishtore dhe e toleron mjaft mirë mungesën e vaditjes. Ajo pothuajse nuk do krasitje, kurse numri i spërkatjeve nuk është më shumë se tre. 'Ky fakt, - thekson Osman Xhili, - ka dy vlera të mëdha: e para sepse shkurtohen mjaft shpenzimet, dhe dyta e bën qershinë një frut shumë bio'. 'Kultivimi i saj mund të realizohet me sukses që nga lartësia 400 metra në Katund të Ri, te fermeri Flamur Nikolli, deri në 1200 metra lartësi në bllokun e Kuplanit te fermerët e Grevës dhe Begjunecit. Kjo bën të mundur realizimin e një konvejeri të natyrshëm, ku lartësia shkon në sinkron me kohën e daljes së saj në treg. Dibra hap tregun e qershive nga 15 maji, me Burlatin e hershëm, dhe e mbyll diku nga fundi i qershorit me varietetet e vona Napolon dhe Belica e Luznisë', - tregon Osman Xhili.
Qershitë në rrugë Foto më poshtë tregon një histori. Një tregtar, ashtu si të gjithë ditët e tjera, kishte dalë të shiste në tregun e improvizuar përballë Pallatit të Sportit 'Bashkim Lala'. Dhe në pritje të klientëve, dikush ishte afruar dhe kishte kërkuar që të blinte me 100 lekë tre kilogramë. Dhe tregtari i mërzitur i kishte hedhur demonstrativisht në rrugë, në shenjë proteste. Ato qershi të hedhura ishin aq të mira, saqë, po të mos ishin përtokë dhe mos më shikonte njëri, mund të kisha marrë ca kokrra për të ngrënë.
Për ta kuptuar këtë situatë jemi përpjekur ta shohim gjendjen me sytë e prodhuesve, konsumatorëve, tregtarëve, por edhe specialistëve të fushës. Sepse të gjithë ankohen nga pak: tregtarët fitojnë pak, prodhuesit i shesin shumë lirë, konsumatorët nuk kanë lekë t i blejnë, ndërsa specialistët nuk po gjejnë zgjidhjen që ky zinxhir të funksionojë.
 RRUGA e ARBERIT

NUMRI I RI I GAZETES

Abonohu në gazetën "Rruga e Arbërit".
Beju pjesë e zhvillimit të Dibrës!
Shtyp këtu ose
Plotëso formularin më poshtë

MERR NUMRIN TEND DUKE U PAJTUAR:

Në Shqipëri: 600 lekë.

Në Europë: 10 Euro.

Në SHBA dhe vende të tjera: 15 USD.

Emri e Mbiemri

Adresa juaj e E-mail

Shtyp "Submit" dhe hapet faqja per te bere pagesen ne PAYPAL. Faleminderit!

 RRUGA e ARBERIT:Kryesore

NE KETE NUMER

 Numer

AKTUALITET

Kryeministri: Po vonojmë firmën për Rrugën e Arbrit në interes të publikut

Kryeministri Edi Rama ka folur për herë të parë për negociatat për rrugën e Arbrit. Gjatë fjalës së tij në takimin e Këshillit Ekonomik Kombëtar më 26 Janar, ai ka deklaruar se vonesat në firmosjen e marrëveshjes kanë të bëjnë me interesin publik. Duke iu përgjigjur sulmeve që qeveria ka marrë nga opozita dhe një pjesë e shoqërisë civile në lidhje me koncesionet që kjo qeveri ka dhënë gjatë mandatit të saj, kryeministri ka theksuar se “Ne do të vazhdojmë të bëjmë koncesionet publike-private dhe dua t’i siguroj të gjithë sipërmarrësit që ne, jo vetëm nuk tërhiqemi nga këto sulme barbare balte, por do të vazhdojmë vendosmërisht që të ftojmë partnerë privatë për të ndërtuar shkolla, për të ndërtuar infrastrukturë sociale, për të ndërtuar rrugë, për të bërë shërbime të tjera”. “Por kushti ynë, parimi ynë themelor është që të mos ngarkojmë qytetarin”, ka theksuar kryeministri. “Kjo është dhe arsyeja pse, për shembull, ne vazhdojmë edhe sot e gjithë ditën dhe nuk e çojmë deri në firmën përfundimtare, partneritetin publik-privat për rrugën e Arbrit. E duam me gjithë mend ta bëjmë, kemi kaluar në Parlament për negocim dhe në negocim vazhdojmë të insistojmë se nuk duam t’ia lëmë barrën brezit tjetër, por duam të kemi një formulë të arsyeshme. Do ta kishim shumë të thjeshtë ta bënim, sepse ndërkohë e kemi përgjysmuar nga ajo që trashëguam nga paraardhësi ynë, shumë i dashur”.

Nga Bujar Karoshi

PROFIL

Agollët, katër brezat e një familje të madhe

Mendohet se familja e madhe e Agollëve, në Kërçisht të Dibrës, të ketë si të parë sheh Murat Begun, këtu e pesëqind vjet të shkuara. Themi familje e madhe, jo nga numri i personave që e përbënin atë, por për nga veprat, kontributet, historinë që la pas dhe historinë që po bën akoma. Premtim Agolli sapo ka mbaruar vjeljet në fermën e tij. Pati nisur herët me qershinë, më pas me kumbullën, me dardhën, e së fundmi me mollën, ku në përfundim grumbulloi e shiti rreth 400 kuintal fruta. Shumë vite pati punuar e jetuar në Vlorë, bashkë me familjen dhe pati menduar se po ti linte një menaxher të mirë pemtores 10 hektarëshe, gjërat do të shkonin si në vaj. Do të komunikonte në telefon, do të linte porositë e duhura për krasitje e spërkatje, e ndoshta njëherë në muaj do të shkonte në Dibër, të qëndronte për tre katër ditë.

Nga Osman Xhili

REPORTAZH

“Dibra”, një monografi e plotë e një populli që ka pësuar hemorragjinë më të madhe të qenies së saj kombëtare

Historia e Dibrës është historia e një populli që ka pësuar hemorragjinë më të madhe të qenies së saj kombëtare. Nuk ka lagje, fshat, kala, fushë e mal që të mos jetë përgjakur në Dibër, që nga lashtësia e thellë e deri në Luftën e Dytë Botërore. Dibra është krahina që ka pësuar hemorragjinë më të rëndë të kombit shqiptar. Dibranët, ashtu si gjithë të shqiptarët, kanë bërë përpjekje mbinjerëzore për çlirim, liri e pavarësi, kundër pushtimit të gjatë osman, pushtimeve shoviniste të monarkive të Ballkanit dhe të pushtuesve nazifashistë të kohëve moderne.

Nga Moisi Murra

Gazetën mund ta gjeni në pikat kryesore të shitjes në Tiranë, Durrës, Fushë Krujë, Elbasan, Shkodër, Burrel, Klos, Bulqizë, Peshkopi dhe Dibër të Madhe, ose mund te pajtoheni dhe ta merrni online. Për abonime, reklama ose sugjerime mund të na shkruani në email: rrugaearberit@gmail.com

Arkivi i gazetës është FALAS në faqen e internetit www.rrugaearberit.com

Pajtimet në gazetë mund t’i bëni në çdo kohë duke komunikuar në adresat e redaksisë.

Një pajtim vjetor kushton:

Në Shqipëri: 600 lekë.

Në Europë: 10 Euro.

Në SHBA dhe vende të tjera: 15 USD.

Pajtimi në Europë dhe SHBA është vetëm në versionin PDF.

Pajtimin mund ta bëni edhe me PayPal në adresën rrugaearberit@gmail.com ose në krye të kësaj faqeje.

Për kontribute për gazetën mund të kontaktoni redaksinë ose mund t’i bëni ato përmes numrit të llogarisë më poshtë:

Nr.llog. në lekë: 4700036640

IBAN:AL90202112190000004700036640

Adresa e gazetës: Rr. “Zenel Baboçi”, Pall. “Ferar”, Tiranë

Tel.+355 4 22 33 283 / +355 69 20 68 603 /

E-mail:rrugaearberit@gmail.com

 RRUGA e ARBERIT: Footer